ཁ་འབབ་བཞི།

55/545

 

སེང་གེ་ཁ་འབབ། གླང་ཆེན་ཁ་འབབ། རྨ་བྱ་ཁ་འབབ། རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ།

དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ལས།

ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་མགོ་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་གངྒ་གཱའི་ཆུ་མགོ་རྨ་བྱ་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་སིན་དྷུའི་ཆུ་མགོ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་སི་ཏའི་ཆུ་མགོ་སེང་གེ་ཁ་འབབ་བོ། འདི་ལ་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་གངས་རི་ཏི་སེའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་བཞི་ཞེས་དང༌། འགའ་ཞིག་མཚོ་མ་དྲོས་པའམ་མཚོ་མ་ཕམ་གྱི་ཕྱོགས་བའི་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་བཞི་ཞེས་གསུང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་སྙིང་ཆུ་བོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་མགོའི་རི་དེ་དག་སྲོག་ཆགས་བཞིའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་འབབས་ཚུལ་སྐོར་གཤམ་དུ་ཆུ་བོ་བཞི་སོ་སོའི་མིང་གི་ཐད་ཀར་འགྲེལ་བཤད་བྲིས་ཡོད་པ་དེར་གཟིགས།

བོད་ཡིག་དྲ་བའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ལས་བཏུས།

༡ སེང་གེ་ཁ་འབབ། སི་ཏ། འདི་ལ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་“སི་ཏ”ཟེར་ལ། བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ཁུལ་དུ་ཡོད། ཆུ་བོ་འདི་ནི་གངས་ཏེ་སི་དང་མཚོ་མ་ཕམ་གཉིས་ཀྱི་བྱང་ནས་ཀ་ཤི་སྨར་དང་པ་ཀི་སི་ཐན་བརྒྱུད་དེ་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ལ། སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་༢༩༠༠ནས་༣༢༠༠ཙམ་ཡོད། བོད་ཡུལ་གྱི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་༤༡༩ཡོད་ལ། རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་པ་ན“རྒྱ་གར་ཆུ་བོ་﹙印度河 Indus River﹚”རུ་འབོད།

༢ གླང་ཆེན་ཁ་འབབ། (信度河)

༣ རྨ་བྱ་ཁ་འབབ། གངྒཱ། (恒河)

༤ རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ། ཡར་ཀླུང་གཙང་བོ། འདི་ནི་བོད་ལྗོངས་སུ་ཡོད་དེ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་བྱང་རྒྱུད་འབྲོང་པ་རྫོང་ཁོངས་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་ཞེས་པའི་གངས་རི་ལས་འབབ་ལ། རྒྱ་གར་བརྒྱུད་དེ་ཆུ་བོ་གངྒར་འདྲེས། སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་༣༣༥༠ཡོད་ལ། བོད་ཡུལ་དུ་སྤྱི་ལེ་༢༠༩༡ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་“ཡར་ཆབ་གཙང་པོ”ཞེས་འཁོད་ལ། ལེགས་རྩེའི་རྒྱུད་དུ་“རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ”དང་ལྷོ་ཁུལ་དུ་“མྱང་ཆུ”། ལྷ་རྩེ་ནུབ་རྒྱུད་དུ་ཡང་བསྐྱར“རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ”། ཆུ་ཤུལ་ཁུལ་ནས་བཟུང་“ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ”རུ་འབོད། རྒྱ་གར་དུ་“པི་ལ་མ་ཕུ་ཐ་ཆུ་བོ﹙布拉马普得拉河Brahmaputra River﹚”ཟེར་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་ཆེན་ཨང་བཞི་པ་རེད།